Dünyanın ışıklandırılan ilk caddesiydi; Hatay’ın Kurtuluş Caddesi AB desteğiyle yenileniyor

T24 Haber Merkezi

“Depremden önce Hatay’ın çarşısı; Kurtuluş Caddesi, Saray Caddesi ve Asi Nehri arasında kalan kısımdı, kentin kalbiydi. Burası aynı zamanda gastronominin de merkeziydi. Birbirine çok yakın camileri, kiliseleri ve sinagoğuyla dinler arası diyaloğu simgelerdi; çarşı esnafı hangi dinden olursa olsun dükkânlarını kapatır ve bayramlarını birlikte kutlardı.”

Hatay (Antakya) doğumlu biyolog Ender Karateke, Kurtuluş Caddesi’nin günlük yaşam açısından önemini yukarıdaki sözlerle anlatıyor. Şubat 2023 depremlerinden büyük oranda zarar gören cadde, tarihi dokunun yoğun olduğu 1,5 kilometrelik alanı kapsıyor. Depremden önce cıvıl cıvıl olan bu caddede şimdi birkaç esnafın dışında kimse yok. Hasar gören yapılar arasında civardaki Anadolu’da ilk bilinen cami Habib-i Neccar Camisi, Antakya Musevi Havrası, Ortodoks Rum Kilisesi, Katolik Kilisesi ve Protestan Kilisesi de bulunuyor.

Dünyanın ilk ışıklandırılan caddesi

Antakya doğumlu Turizmde Sürdürülebilirlik Derneği (TUSDER) Yönetim Kurulu Üyesi Linda Urhan’a göre cadde tarihi ve kültürel açıdan büyük önem taşıyor. Aile ve iş nedeniyle sık sık Antakya’ya gidip gelen Urhan şöyle diyor:

Kurtuluş Caddesi, eski adıyla Herod Caddesi, dünyanın ilk ışıklandırılan caddesiydi; meşalelerle aydınlatılıyordu. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış eski Antakya’nın her bir köşesinde olduğu gibi, Kurtuluş Caddesi’nde bu kadim medeniyetlerin ve farklı dinlere sahip insanların dayanışma içindeki yaşamlarının izlerini bulursunuz. Antakya defalarca kez yıkıldı ve yeniden inşa edildi. Eski haritalara baktığınızda görürsünüz ki; Kurtuluş Caddesi ufak sapmalar olsa da kenti hep aynı yerden ikiye bölen bir cadde olma özelliğini hiç yitirmeden günümüze kadar geldi. Antakyalılar kayıplarının yasını tutarken aynı zamanda Antakya’yı da kaybetmenin korkusunu yaşıyorlar. Bu yüzden bence bu caddenin tarihi dokusuna sadık kalarak yeniden inşası, kentin ve burada yaşayanların ruhuna çok iyi gelecek.


Kurtuluş Caddesi’nde 56 tescilli yapı restore edilecek ve yapılar orijinal dokuyla uyumlu bir biçimde yeniden inşa edilecek

Kurtuluş Caddesi’ni ayağa kaldırma projesi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülüyor ve Avrupa Birliği (AB) tarafından destekleniyor. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Betül Kiminsu, “Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak biz depremin hemen ardından afet acil eylem planımızı uygulamaya koyduk. Kurtuluş Caddesi’ndeki hasar tespit çalışmasının ardından tarihi yapıların enkazlarını diğer enkazlarla karışmaması için tabela sistemiyle ayırdık. Bu yapıların enkazlarından bulduğumuz kitabeler, çanlar ya da panolar gibi parçaları depolara kaldırdık. Cadde üzerindeki az hasarlı tescilli binaları çelikle güçlendirdik. 307 hektarlık sit alanının riskli alan ilan edilmesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile bir protokol imzaladık ve bu alan için koruma amaçlı imar planı revizyon çalışmasına başladık. Kurtuluş Caddesi için kentsel tasarım projeleri hazırladık. Bu caddeden başlayarak Hatay’ın o eski yaşantısına dönmesi için çaba harcıyoruz” şeklinde konuşuyor. 


Ayakkabı tamircisi Ahmet Kalbi, Fotoğraf: Ilya U. Topper

Şehri yeniden canlandırmak için önemli bir adım

Kurtuluş Caddesi’ndeki esnaf ve üreticiler de gelişmeyi memnuniyetle karşılıyor. Onlardan biri de Gülay Gül. “Kurtuluş Caddesi’nde 500 yüzyıllık tarihi bir sabunhanede sabun üretiyordum. Hem geçmişle gelecek arasında bir köprü vazifesi görüyor hem de geleneksel ürünümüz olan defne sabununu yaşatıyordum. Depremde sabunhanem tamamen yıkıldı. Bina tescilli olduğu için Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri binanın enkazını etiketledi ve restorasyonda kullanmak üzere depoladı. Kurtuluş Caddesi’ni ayağa kaldırma çalışmaları sürüyor. Bu projenin tüm Antakya’yı canlandırmak için çok önemli bir adım olduğunu düşünüyorum” diyor Gül.

Ayakkabı tamircisi Ahmet Kalbi de bu caddedeki esnaflardan bir diğeri. Depremin ardından terk ettiği Hatay’a geri dönmüş ve hasarlı olmasına rağmen dükkânını açmış. Ancak yeniden inşa edilmek üzere binası yıkılacağı için başka bir yerdeki konteyner dükkâna taşınacak. Caddenin yeniden yapılandırılmasının ardından Kurtuluş Caddesi’ne geri dönecek.

Kurtuluş Caddesi’nin tarihi dokusunun korunması ve canlandırılması için 56 tescilli yapı restore edilecek, 126 yapı özgün dokuyla uyumlu bir biçimde inşa edilecek ve yürüyüş yolları, aydınlatma elemanları ve kent mobilyaları olmak üzere caddenin kentsel öğeleri iyileştirilecek.


Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut, Ocak 2024’te Kurtuluş Caddesi’ni ziyaret etmişti

Kültürel mirasa AB desteği

Ocak 2024’te Hatay’ı ziyaret eden AB Türkiye Delegasyonu Başkanı, Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut, “Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Antakya’da bölgenin sosyal, kültürel ve tarihi dokusunu bir bütün olarak yeniden canlandırmaya yönelik çalışmalarını destekliyoruz. Bu çalışmalar için AB Dayanışma Fonu’ndan ilk fon tahsis edildi. Deprem bölgesindeki kültürel mirasın toparlanması ve korunmasını desteklemeye devam edeceğiz” diye konuşuyor.

AB Dayanışma Fonu’ndan Türkiye’ye sağlanan 400 milyon avroluk hibe, depremden etkilenen bölgelerde hastane, okul ve su altyapısının inşası ile kültürel mirasın restore edilmesine yardımcı olmak üzere kullanılacak.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
pendik escort